A pesar dalgúns avances, o Plan Estratéxico de Educación Inclusiva, previsto na LOMLOE de 2020, aínda non foi aprobado polo Consello de Ministros nin conta cun calendario oficial de implantación. Por iso, ante o inicio do novo curso escolar, Down España reclama ao Goberno a aprobación urxente do plan para garantir unha inclusión “real e sen trampas”.
Xa pasaron seis anos desde que a Lei Orgánica de Modificación da LOE (LOMLOE) establecese a elaboración dunha normativa para dotar aos centros ordinarios dos recursos necesarios que permitisen avanzar cara a unha educación verdadeiramente inclusiva. Porén, ese compromiso continúa pendente e o alumnado coa síndrome de Down e outras discapacidades intelectuais segue sen gozar do seu dereito a unha educación de calidade, tal e como defende a Convención das Nacións Unidas sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidade, ratificada por España en 2008.
Para Down España, este atraso impide facer efectivo un dereito que debe converterse de maneira urxente nunha realidade para todo o alumnado, «porque é inxusto que un neno ou unha nena coa síndrome de Down ou outra discapacidade intelectual chame ás portas dun colexio e non sexa atendida nin acollida igual que calquera outra crianza», afirma María Oñez Martín, vogal da Xunta Directiva de Down España, federación que leva máis de 25 anos traballando para que todos os nenos e nenas, con e sen discapacidade, aprendan xuntos nun único sistema educativo.
“A educación é un dereito universal e, polo tanto, debe chegar a todas as persoas, independentemente da condición ou situación de cada unha. É urxente pasar das palabras e das boas intencións aos compromisos reais e aos feitos”, reclama Martín.
Down España sinala que, “despois de máis de 30 anos (desde a Declaración de Salamanca), segue sen entenderse o concepto de educación inclusiva nin implantarse nas aulas. Non se debe chamar inclusión ao que en realidade é segregación, porque escolarizar ao alumnado con síndrome de Down ou discapacidade intelectual nun centro ordinario, pero mantelo separado do resto dos seus compañeiros e compañeiras durante a maior parte do tempo mediante aulas específicas ou modelos que limitan a súa participación, non é educación inclusiva, son trampas. A verdadeira inclusión —continúa Martín— esixe que todo o alumnado participe en igualdade de condicións e avance na súa aprendizaxe, recibindo os apoios necesarios dentro da contorna ordinaria”.
Para Martín, “o dereito á educación inclusiva é incuestionable e é necesario que as administracións e os centros educativos se coordinen e desenvolvan unha vontade real para levar a cabo accións que produzan o cambio progresivo que precisa o sistema educativo”.
“Unha escola que non sabe educar en inclusión é unha escola inxusta, que discrimina ás persoas vulnerables e que fai que todo o seu alumnado perda a oportunidade de enriquecerse en valores”, engade.
Down España lembra que o Comité da ONU sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidade instou en varias ocasións a España a avanzar cara a un sistema educativo inclusivo, tras considerar discriminatoria a exclusión do alumnado con discapacidade do sistema ordinario.
Para conseguilo, a federación considera imprescindible transformar o sistema escolar e introducir os cambios metodolóxicos, organizativos e curriculares que sexan necesarios para responder á diversidade do alumnado e atender as súas necesidades educativas.
Co obxectivo de visibilizar que a educación inclusiva non só garante os dereitos do alumnado con discapacidade, senón que beneficia a todos os nenos e nenas e favorece o desenvolvemento dunha cidadanía máis inclusiva, coincidindo coa volta ás aulas, Down España lanza ‘Teño un compañeiro con síndrome de Down’.
Unha campaña protagonizada por Víctor, un neno con síndrome de Down que estuda nun colexio inclusivo. A través dos testemuños dos seus mestres, compañeiros e compañeiras, da súa asociación e da súa familia, a federación amosa que a educación inclusiva non só é posible, senón que os seus beneficios para todo o alumnado merecen o compromiso e o esforzo que supón a transformación do sistema educativo actual.
- Accede aquí aos vídeos da campaña‘Teño un compañeiro con síndrome de Down’.
Esta campaña conta coa colaboración do Ministerio de Derechos Sociales y Agenda 2030.
Máis información en www.sindromedown.org